Trong sản xuất nông nghiệp hiện đại, việc lạm dụng phân bón hóa học trong một thời gian dài nhằm gia tăng năng suất ngắn hạn đang để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Đất canh tác ngày càng bị chua hóa, chai cứng, suy giảm độ phì nhiêu tự nhiên, hệ sinh thái vi sinh vật đất bị phá vỡ và môi trường đất, không khí bị ô nhiễm. Trước thực trạng đó, việc tìm kiếm và tận dụng các nguồn nguyên liệu hữu cơ tự nhiên sẵn có tại địa phương để sản xuất phân bón sinh học là hướng đi mang tính tất yếu, phù hợp với chiến lược phát triển nông nghiệp xanh và bền vững.
Tại địa phương em, cây cỏ lào (Chromolaena odorata) hay còn có các tên gọi khác cây phân xanh, cây cỏ mui, cây cộng sản là loài thực vật ngoại lai xâm hại, mọc hoang dại với tốc độ sinh trưởng rất nhanh. Chúng thường lấn chiếm đất canh tác, cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng và gây nhiều khó khăn cho sản xuất nông - lâm nghiệp. Dù vậy, dưới góc độ khoa học thổ nhưỡng, loài cây này lại tạo ra nguồn sinh khối cực kỳ dồi dào, giàu chất hữu cơ và chứa các nguyên tố khoáng có giá trị dinh dưỡng cao hàm lượng đạm (N) khoảng 2,65%, kali (K) khoảng 2,48% và phốt pho (P) khoảng 0,5%.
Về mặt thực tiễn, từ xa xưa người dân đã biết thu gom cỏ lào để ủ phân xanh hoặc vùi trực tiếp vào đất. Tuy nhiên, phương pháp thủ công truyền thống này bộc lộ hai hạn chế cốt lõi. Cỏ lào chỉ phát triển mạnh vào mùa hè nóng ẩm, đến mùa đông cây sẽ suy thoái và lụi tàn, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn nguyên liệu tươi trong năm. Bất cập trong bảo quản và ứng dụng, sinh khối tươi cồng kềnh, dễ thối hỏng, khó vận chuyển và không định lượng chính xác liều lượng bón cho từng loại cây trồng.
Chính sự mâu thuẫn giữa nguồn sinh khối giàu tiềm năng với những hạn chế về mặt kỹ thuật đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về một giải pháp chế biến, bảo quản khoa học hơn. Trong đó, việc chuyển hóa cỏ lào thành dạng viên nén giúp bảo quản lâu, dễ vận chuyển, định lượng chính xác và nhả chậm dinh dưỡng không chỉ giải quyết triệt để bài toán khan hiếm nguyên liệu theo mùa, mà còn tạo ra các sản phẩm hữu cơ tiện dụng, giàu giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường.
Từ thực tế đó, nhóm chúng em mong muốn tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên, sẵn có, rẻ tiền và thân thiện với môi trường để tạo ra sản phẩm phân nén hữu cơ từ cây cỏ lào. Nghiên cứu này không chỉ giúp giảm thiểu lượng sinh khối cỏ dại xả thải ra môi trường, mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cây trồng và hệ sinh thái đất, hạn chế việc sử dụng các loại phân bón hóa học độc hại. Đồng thời, đề tài hướng đến việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và phát huy tối đa giá trị của nguồn nguyên liệu tự nhiên sẵn có tại địa phương.
Từ những thực tiễn trên, chúng em lựa chọn đề tài “Nghiên cứu chế phẩm phân nén hữu cơ từ cây cỏ Lào giúp tăng quá trình phát triển, sinh trưởng của cây trồng, góp phần cải tạo đất và bảo vệ môi trường”. Đề tài thực hiện với mục tiêu tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, tạo ra sản phẩm sinh học giàu dinh dưỡng, cải tạo đất hiệu quả và hỗ trợ cây trồng phát triển tốt, không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người cũng như môi trường sống.
bao-cao-ket-qua-thuc-hien-du-an-thi_231020268.docx